Ял минуты на башкирском языке

Физкультминутки на уроках башкирского языка. 1-7 классы

Ял минуттары

Ел иҫә беҙҙең биткә ( ҡулдарҙы күтәрәләр ),

Ағастарҙы һелкетә ( сайҡалыу ).

Ел бөтә, бәтә, бөтә ( яйлап сүгәлеү ),

Ағастар бейек үҫә ( аяҡ осонда тороу ).

Ҡоштар остолар, остолар ( ҡул хәрәкәте ),

Остолар ҙа төштөләр ( сүгәлеү ).

Ултырҙылар ял иттеләр,

Һәм тағы ла остолар ( осоу хәрәкәте ).

Беҙ урманға барабыҙ, барабыҙ

Йәнлектәрҙе күрәбеҙ, күрәбеҙ

(баш менән уң һәм һул яҡҡа хәрәкәт).

Ана тейен һикерә, һикерә (ҡулдар өҫкә),

Ағастарға үрелә (алға табан үрелеү).

Әйҙәгеҙ тауға барайыҡ ( атлайбыҙ ),

Санала шыуып ҡарайыҡ ( иҙәнгә сүгеү ).

Бер туҙан юҡ, саф һауа,

Ергә ап-аҡ ҡар яуа ( тороп баҫып ҡар яуғанын ҡулдар менән күрһәтеү ).

Көн ниндәй матур ( һоҡланыу-ҡулдар ),

Ҡояш та көлә ( ҡулдар ҡояшҡа үрелә ).

Аяҡта саңғы ( саңғы ла шыуыу хәрәкәте ),

Тауҙан елдерә ( сүгәләп тауҙан шыуыу ).

Эшкә бара һәр кеше.

Шишәмбе лә эш көнө,

Шаршамбы ла эш көнө.

Эш, аҙна кәмей бара.

Эх, күңелле ял көндәр,

Шәмбе менән йәкшәмбе.

Бына шулай, бына шулай,

Ҡуян туңа башлаған,

Бына шулай, бына шулай,

Ҡуян һаман да туңа,

Бына шулай, бына шулай,

Кемдер уны өркөттө,

Үҙ урынына һыпыртты.

Номер материала: ДБ-1147982

Не нашли то что искали?

Вам будут интересны эти курсы:

Оставьте свой комментарий

Подарочные сертификаты

Ответственность за разрешение любых спорных моментов, касающихся самих материалов и их содержания, берут на себя пользователи, разместившие материал на сайте. Однако администрация сайта готова оказать всяческую поддержку в решении любых вопросов, связанных с работой и содержанием сайта. Если Вы заметили, что на данном сайте незаконно используются материалы, сообщите об этом администрации сайта через форму обратной связи.

Все материалы, размещенные на сайте, созданы авторами сайта либо размещены пользователями сайта и представлены на сайте исключительно для ознакомления. Авторские права на материалы принадлежат их законным авторам. Частичное или полное копирование материалов сайта без письменного разрешения администрации сайта запрещено! Мнение администрации может не совпадать с точкой зрения авторов.

Источник

Ял минуты на башкирском языке

Ҡояш ҡалҡты, йылмайҙы,

Беҙгә сәләм ебәрҙе,

Зәңгәр күктә бейене,

Арып йоҡларға ятты.

Бер тиһәм – һик(е)реп торам,

Өс тигәндә ҡул сабам,

Дүрт – бөйөргә таянам,

Биш тиһәм тыпырлатам,

Һай, бейергә яратам!

Уң ҡулым әсәй булһа,

Һул ҡулым атай булыр,

Һул аяҡ апай булыр.

Шунан уйлап ҡараһам

Барыһы ла кәрәк булыр,

Бер-береҙенә терәк булыр.

Әсәйем икмәк баҫҡанда,

Мин ярҙамға ашығам.

Үҫкәс бешерермен мин дә,

Хәҙер өйрәнеп алам.

Атайым минең көслө,

Апайы тыныс холҡло,

Ә ҡустым көләс йөҙлө,

Бишәү(е)беҙ бер ғаилә,

Йәшәйбеҙ татыу ғына.

Һай, алаптай айыуҙар,

Урман буйлап йәнлектәрҙе

Хуш еҫтәрен бөркәләр,

Ел иҫһә тирбәләләр,

Хас та ирәкәләнәләр.

Ҡулдарҙы күтәрҙек, ƒ
Аҫка төшөрҙөк.
Ҡулдарҙы йәйҙек,
Ҡайсы эшләйбеҙ,
Ҡулдар талдылар,
Аҫҡа төшөрҙөк,
Урында йүгерҙек,
Туҡтап тың алдыҡ,
Һәм дә ултырҙыҡ.
³ ³ ³ ³ ³
Беҙ ҙур булып үҫәбеҙ,
Бейегерәк, бейегерәк
Ҡыйыҡтарға етәбеҙ
Бер, ике – күтәрелдек,
Өс, дүрт – ултырҙыҡ.

Коммуникатив уйын “Хәйерле иртә”

Хәйерле иртә алһыу таңдарға

Хәйерле иртә зәңгәр һыуҙарға

Хәйерле иртә зифа талдарға

Хәйерле иртә барлыҡ дуҫтарға

Хәйерле иртә навҙлы елемә

Хәйерле иртә тыуған еремә!

“Балаҫ-самолетта осоу” күнегеүе.

Тылсымлы балаҫ (аяҡ остарына баҫалар)

Ул алып бара (ярым сүгәләйҙәр)

Һул яҡҡа китә (һул яҡҡа ауышалар)

Уң яҡҡа китә (уң яҡҡа ауышылар)

Ергә төшөрә. (яйлап ергә сүгәләй)

Балалар! Беҙ урманғакилеп еттек, урманда беҙ үҙебеҙҙе нисек тоторға тейешбеҙ? Шул турала ҡағиҙәләрҙе иҫкә төшөрәйек әле.

Урманда беҙ уйнайыҡ

Бер үк яһил булмайыҡ

Улар беҙҙең дуҫтарыбыҙ

Беҙҙә хәҙер йәйге селлә

Урманда ут яҡмайыҡ!

Ҡояш ҡалҡты, йылмайҙы,

Беҙгә сәләм ебәрҙе,

Зәңгәр күктә бейене,

Арып йоҡларға ятты.

Бер тиһәм – һик(е)реп торам,

Өс тигәндә ҡул сабам,

Дүрт – бөйөргә таянам,

Биш тиһәм тыпырлатам,

Һай, бейергә яратам!

Уң ҡулым әсәй булһа,

Һул ҡулым атай булыр,

Һул аяҡ апай булыр.

Шунан уйлап ҡараһам

Барыһы ла кәрәк булыр,

Бер-береҙенә терәк булыр.

Әсәйем икмәк баҫҡанда,

Мин ярҙамға ашығам.

Үҫкәс бешерермен мин дә,

Хәҙер өйрәнеп алам.

Атайым минең көслө,

Апайы тыныс холҡло,

Ә ҡустым көләс йөҙлө,

Бишәү(е)беҙ бер ғаилә,

Йәшәйбеҙ татыу ғына.

Һай, алаптай айыуҙар,

Урман буйлап йәнлектәрҙе

Хуш еҫтәрен бөркәләр,

Ел иҫһә тирбәләләр,

Хас та ирәкәләнәләр.

Эште ҡуйып бер аҙға,
Уҙғарабыҙ хәрәкәт.
Боронғолар әйткәндәр:
«Хәрәкәттә – бәрәкәт,
Булырбыҙ һау-сәләмәт».

Күңелдәрҙе күтәрә
Күнекмәләр, уйындар,
Шартлағанда бармаҡтар,
Яҙылғанда быуындар.

Беҙ, беҙ, беҙ генә,
Бармағыбыҙ төҙ генә.
Ҡул-ҡанатты ҡағабыҙ,
Сәпәкәйләп алабыҙ.
Билде артҡа бөгәбеҙ,
Шунан инде сүгәбеҙ.
Тағы «ҡанат» ҡағабыҙ,
Тәрән һулап алабыҙ.
Ултырабыҙ шым ғына,
Һәм уйлайбыҙ тын ғына.

Шулай бөгөлә талдар,
Ошондай бейек тауҙар,
Шулай ҡағына ҡаҙҙар,
Шулай бейеп алалар,
Шулай ерҙе ҡаҙалар,
Шулай ырғый балалар,
Шунан шым ғына ултырып
Тағы белем алалар.

Күбәләктәй талпынып
Япраҡтар ергә төшә,
Йәш ҡайындар һөйөнөп,
Көҙгө елдә бейешә.

Аҡ ҡуяндар ултыралар
Ҡолаҡтарын һелкетеп,
Бына шулай, бына шулай,
Ҡолаҡтарын һелкетеп.
Ҡуяндар өшөй башланы,
Йүгереп алырға кәрәк.
Бына шулай, бына шулай,
Йүгереп алырға кәрәк.

Һул күҙеңде ҡыҫып ал,
Уң күҙеңде ҡыҫып ал,
Шунан тәҙрә аша
Күк офоҡҡа күҙең һал.
Ике күҙеңде йом да
Бер минутлап йоҡлап ал.
Уңға, һулға башың сайҡа,
Бына шунда була ял.

Бер эйелә, бер бөгөлә,
Аҡ сәскә наҙлы елгә.
Ҡояшты ла онотмай,
Уны күҙәтә гел дә.

Тауҙар минеке,
Тауҙар һинеке,
Бейек тауҙар,
Тәпәш тауҙар,
Тауҙар беҙҙеке.

Буратино кирелде,
Уңға эйелде, һулға эйелде.
Асҡысын таба алмағас,
Аяҡ остарына баҫты.

Источник

ТАТАРХАНӘ

Татар теле укытучысы Абишева Алена сайты

Ял минутлары

Ял итсен минем күзләр

Яздым җөмлә, иҗек, сүз, Тагын йомам һәм ачам,
Бик арыды минем күз. Бер йомам да бер ачам.
Йомам күзем: ял итсен, Күзләр хәрәкәте белән
Ачам күзем: күп күрсен. Бик зур әйләнә сызам.

Аннан төбим күзләрем
Имән бармак очына
Кисәк карыйм тышта үскән
Биек агач башына.

Язганда туры утырам

Язганда туры утырам. (гәүдә торышын тикшерү)
Тигез тора иңсәләр. (иңсәләр иҗек санынча сикертелә)
Баш иелми, баш бармаклар (башны 2тап. иеп терсәкне өстәлгә куйган хәлдә ике кулның да баш бармакларын ”бик яхшы” күрсәтеп, 2тап. алга һәм артка хәрәкәтләнү)
Күз читенә тисәләр (терсәк өстәлдә, баш бармак-р күз читенә тидерелә)
Ручканы мин дөрес тотам, Яза башлыйм хәрефләрне
Дәфтәрне авыш итеп, Чиста һәм матур итеп.

Куян, куян, йомшак куян,
Тор йокыңнан уян-уян! (сузылалар, киереләләр)
Яз аяк – кулларыңны –
Ныгыт мускулларыңны.
Иел алга, куллар – аска,
Күнегү тап, муен, башка. 1,2,3, 1,2,3.(атлау)
Утырыштык алып зур көч.

Уң кулымда биш бармак,
Сул кулымда биш бармак.
Ничә була барысы?
Санап кара, әйт уйлап!
Ике кулның бармагы
Ничә була? Ун була.
Аякларда ун бармак –
Сан егермегә тула.

Читайте также:  Тушканчик на немецком языке произношение

***
Менә минем уң кулым,
Менә минем сул кулым.
Менә идән, менә түшәм
Менә шулай зур үсәм.

Иренмим беркайчан да,
Иртән торып басам да,
Физзарядка ясый башлыйм,
Тәрәзәмне ачам да.
1-2-3, 1-2-3,
Сулыйм да иркен итеп
Күкрәк киертеп атлап китәм
Кулны канаттай җилпеп.

1-2-3 (кул чабу)
Форточканы ач,
Парталарны сөрт,
Чиста һава керт.

Я, әйтегез, сөйләгез,
Ничек килә икән көз? (басалар)
Кошлар очты көньякка,
Канат кагып, еракка. (очу хәрәкәте)
Аюлар өн казыды
Бик тирән итеп базны. (казу хәрәкәте)
Балыклар да тындылар,
Су төбенә чумдылар. (чүгәләү)
Агачлар – ялангачлар, (торып басу)
Җилләрдә чайкалалар. (куллар өстә — чайкалу)

Җил исә, исә, исә
Агач башы өскә менә.
Җил тына, тына, тына
Агач башы җиргә иелә.
Яңгыр ява, яңгыр ява,
Тамчылары тып та тып
Биешә яшен утлары
Камчыларын шартлатып.
Җил болытларны куа,
Болытлар – мамык оя.

Салават күперенә без
Башны күтәреп карыйк, (башны күтәрү)
Ә аннан соң уңга – сулга,
Аска, өскә күз салыйк. (башны бору)
Аяк очларына басып
Тартылыйк без биеккә (тартылу)
Тормыйк әле бер урында
Бергәләшеп биик тә. (бию хәрәкәтләре)

Күлдә балык, бакалар (куллар белән күл ясау,йөзү,сикерү)
Баталар да калкалар. (чүгәләү һәм басу)
Әнә бара бер бака (төртеп күрсәтү)
Баткакка бата-бата. (аякларны сөйрәп алу)
Бака-ка-ка, бака – ка.

Челән, челән — озынаяк
Нәрсә эшли сазлыкта?
Бакалар кереп качканмы
Куп-куе камышлыкка? (челән кебек йөрү, бака кебек сикерү)

Аю урманда йөри,
Умартадан бал көри.
Тузыша бал кортлары – (очу хәрәкәте)
Ай – яй очлы уклары! (сикерәләр, ук чүплиләр)

Алга таба барабыз:
Тик-так-так! Тик-так-так!
Гөрләп чаба паровоз:
Юл тап-тап! Юл тап-тап!
Бик күп җирләрне үттек,
Чың – чың-чың! Чың – чың-чың!
Станциягә җиттек.
Дың-дың-дың! Дың-дың-дың!

Чәбәк – чәбәк итәбез

Түгәрәккә керәбез,
Чәбәк – чәбәк итәбез.
Кая сезнең учларыгыз?
Менә безнең учларыбыз ( алга сузылу)
Ә учка качты бармаклар (йомарлау)
Тик тормаслар алар, шуклар.
Бармаклар эш эшләделәр:
Рәсем ясап карадылар,
Азрак кына арыдылар (ял иттерү)
Алда – болын, Болында без чабабыз,
Артта – елга, Суында без йөзәбез,
Уңда – урман, Урманда чәчәк җыябыз,
Сулда – кырлар. Кырда күбәләк куабыз.

Тигез басып, тәртип саклап
Без урманга барабыз, ( атлап бару)
Җиләкләр өзеп алабыз, ( иелеп җиләк өзү)
Кәрзинннәргә салабыз. (тураеп кәрзингә салу)
Эреләрен, тәмлеләрен (күрсәтү)
Авызга да кабабыз. (авызга кабу)
Түмгәкләр, агач төпләре (күрсәтү)
Аша сикереп чыгабыз. (сикерү)

Рәхәт үтте җәебез,
Бик зур үстек үзебез.
Үзебездән дә олырак
Эшләгән эшләребез.
Әти белән әнигә без
Печәннәр дә чабыштык
Ялга туктаган арада
Җир җиләге җыештык.
Киптердек тә печәннәрне,
Куйдык бик зур кибәннәр.
Кырдан кайткач, җиң сызганып,
Юдык әле идәннәр.
Эшләгәнгә зур үстек без,
Шуңа күрә без таза.
Таза балалар һәрвакыт
Әйбәт укый, шәп яза!

Әллә-лә, Әллә-лә,
Карусельләр әйләнә!(әйләнәләр)
Аннары борылабыз,
Бик кызу йөгерәбез. (урында йөгерү)
Ашыкмагыз, ашыкмагыз,
Карусельне туктатыгыз!
Бер-ике, бер-ике!
Менә уен да бетте! (утыру)

Кар, кар, кар ява,
Бураннарны туздыра. ( кар очу хәрәкәтләре)
Кулларга төшеп эри,
Үзе бик тиз туңдыра. ( туңу хәрәкәтләре)
Йомшак карны алабыз (иеләләр)
Аннан туплар ясыйбыз (кар йомарламы ясау хәр-те)
Кар атышып уйныйбыз, (кар аткан кебек кылану)
Бик күңелле яшибез.(кул чабу)

Күрсәт әле, үскәнем
Күрсәт әле, үскәнем, ничек кошлар очалар?
Менә шулай, менә шулай көзен кошлар очалар. (очу хәрәкәте)
Күрсәт әле, үскәнем, ничек җиләк җыялар?
Менә шулай, менә шулай шулай җиләк җыялар.(җиләк җыю)
Күрсәт әле, үскәнем, ничек урак уралар?
Менә шулай, менә шулай көзен урак уралар.
Күрсәт әле, үскәнем, ничек ипи басалар?
Менә шулай, менә шулай шулай ипи басалар.
Күрсәт әле, үскәнем, ничек күңел ачалар?
Менә шулай, менә шулай шулай күңел ачалар. (бию)

Источник

Конспект урока. «Мин ял итәм. Ҡайҙа?» 2 класс.

Яңы материалды өйрәнеү.

Белем биреү : тема буйынса яңы һүҙҙәр, һүҙбәйләнештәр өйрәнеү, дәрестән тыш эшмәкәрлек тураһында һөйләшеү.

Үҫтереүсе: фекерләү һәләтен, тыңлап аңлау, һөйләү күнекмәләрен үҫтереү.

Тәрбиәүи: тыуған еребеҙгә һөйөү, ҡыҙыҡһыныу тәрбиәләү.

Предмет УУЭ һөҙөмтәләре: ҡайҙа? Һорауына яңы һүҙҙәр, һүҙбәйләнештәр, телмәрҙә ҡулланыу.

Метопредмет(предмет-ара) УУЭ һөҙөмтәләре:

а) регулятив: уҡытыусы менән бергә дәрес темаһын, маҡсатын билдәләргә күнегеү, булған белемдәрен барлау, баһалау;

б) танып белеү: кәрәкле мәғлүмәтте айыра, дөйөмләштерә, һығымта эшләй белеү;

в) коммуникатив: һөйләмдәр төҙөү, парлап диалог ҡороу, үҙ-ара аралаша, тасуири уҡый белеү.

Шәхес булараҡ формалаштырыу УУЭ һөҙөмтәләре: тыуҡан еребеҙгә ыңғай ҡарашлы, иптәштәрен, уҡытыусыларҙы, класс эштәрендә әүҙәм ҡатнашыусы, дәрестә башҡарған эштәре өсөн яуаплылыҡ тойоусы, тырыш, әҙәпле, уҡыуға, белем алыуға ынтылыусы шәхес тәрбиәләү.

“ Башҡорт теле” дәреслеге, “Мин ял итәм” темаһына слайдтар, билеттар, карточкалар, 2-се класс өсөн электрон дәреслек.

1.- Һаумыһығыҙ! Хәйерле иртә! Кәйефтәт нисек? Башҡорт теле дәресен башлайбыҙбы?

2. Артикуляцион күнегеү(электрон дәреслектән артикуляцион күнегеүҙе ҡулланыу).

Бесәй, бесәй, бесәй шул,

Бесәй, әле кескәй шул.

Үҙе мырлай ҙа мырлай,

Хәрефтәрҙе ҡабатлайыҡ минең арттан.

1рәт, ә ҡалғандар эстән генә уҡыйҙар.

2рәт һәм инде 3 рәт.

Был шиғыр юлдарында беҙ үткән дәрестә үткән ниндәй һүҙҙәр бар?

Уҡытыусы менән башҡорт телендә һаулашалар.

Хор менән ҡабатлайҙар.

Р.: үҙҙәренең уҡыу эшмәкәрлеген ойоштора белеү, яҡшы. продуктив эшкә ынтылыуформалаша.

Ш.: белем алыуға, уҡыуға, дәрескә ҡарата ыңғай ҡараш формалаша.

2. Өйгә эште тикшереү.

Өй эше итеп һеҙгә 90 биттә 1-сt күнегеүҙе дәфтәргә эшләргә ине.

Слайдҡа ҡарап тикшерәйек, ставим оценки друг другу:

-Эштәрҙе тапшырығыҙ, миндә ҡарап сығам.(слайд буйынса һөйләмдәр уҡыйҙар)

-Беренсе һөйләмде Никита уҡып ишеттер.

-Икенсе һөйләмде Азалия.

-Өсөнсө һөйләмде беҙгә Рената уҡып ишеттерә.

Уҡыусылар үтелгәндәрҙе иҫкә төшөрә, һорауҙарға яуап бирә.

Үҙҙәренә баһа ҡуялар.

3. Уҡыу мәсьәләһен ҡуйыу.

-Уҡыусылар һеҙ йомаҡтар сисергә яратаһығыҙмы?

— Улайһа тыңлағыҙ, йомаҡ әйтәм (йомаҡтар ҡойоу):

Йәйен һоро, ҡышын аҡ, уға шулай яҡшыраҡ. (Ҡуян.)

Йәйен урманда батша, ҡышын ҡарҙан да аҫта. (Айыу.)

-Был йәнлектәр ҡайҙа йәшәй?

-Уларҙы ниндәй йәнлектәр тиҙәр?

-Шулай итеп, бөгөн дәрестә нимә тураһында һөйләшәбеҙ?

— Дөрөҫ, бөгөн беҙ дәрестә һеҙҙең менәнҡырағай хайуанн атамаларын башҡорт телендә белербеҙ, уларҙың ҡайҙа йәшәүҙәре тураһында һөйләшербеҙ.

Ҡайҙа? һорауына яуап биреүсе яңы һүҙҙәр өйрәнәбеҙ.

Һорауҙарға яуап бирәләр.

Дәрестә нимә тураһында һөйләшеүҙәре тураһында әйтәләр.

Ш.: уҡыу эшмәкәрлегенә мотивация, уҡыуға яңылыҡ белеүгә ынтылыш, ҡыҙыҡһыныусанлыҡ формалаша.

Р.: уҡыусы менән берлектә дәрестең, үҙҙәренең эшмәкәрлектәренә маҡсатын билдәләргә өйрәнеү.

Т.б.: логик фекер йөрөтөү,уҡыу мәсьәләһен табыу, күрһәтә белеү формалаша.

4. Яңы материалды өйрәнеү.

-Дәфтәрҙәрҙе астыҡ бөгөнгө дата менән теманы яҙайыҡ.

Ун бишенсе февраль.

Мин ял итәм? Ҡайҙа һорауы.

Дәреслек менән эш ( 91- c е бит ).

Был йәнлектәрҙең һүрәттәрен ҡарау. Һеҙ уларҙы ҡайҙа күргәнегеҙ бар?

-Хор менән уҡып сығайыҡ але.

— Дәфтәргә яҙып ҡуяйыҡ.

— Өлгө буйынса һөйләмдәр төҙөү.

— 92-се бит, 2-се күнегеү. Тексты уҡыу, ниндәй йәнлектәр тураһында һүҙ барыуын әйтеү.

Дата, теманы яҙалар.

Хор менән ҡабатлау, сылбырлап уҡыу. Дәреслектәге күнегеүҙе башҡарыу

Һорауҙарға яуап бирәләр.

Өлгө буйынса парлап диалог ҡоралар.

К.: диалоггка инергә, һорауҙарға яуап бирергә, башҡаларҙы тыңлай белергә, һөйләмдәр төҙөргә өйрәнәләр.

Читайте также:  Слон на немецком языке означает

6. Белемдәрҙе нығытыу(яңы белемде практикала ҡулланыу)

8. Дәресте йомғаҡла.

Әйләнәбеҙ бит бергә.

Былай итә башлайыҡ.

Был уйынды тамамлап,

Инде уҡый башлайыҡ.

“ Ҡайҙа йәшәй” уйыны. Төркөмдәргә ҡырағай йәнлектәре таратып бирелә. Төркөмдән бер уҡыусы сыға һәм Был йәнлек ҡайҙа йәшәй? Тип һорай. Башҡалар йәнлектең ҡайҙа йәшәгәнен әйтә.

Яуаптар өсөн рәхмәт, һәр йәнлектеңдә йәшәгән урыны бар. Ә беҙ ҡайҙа йәшәйбеҙ?

Башҡортостанда. Бында ял урындары бармы?

Тәбиғәтебеҙ шундай матур, бай.

Мәмрийә (пищера) “Шүлгәнташ”

Беҙ үҙебеҙҙең еребеҙҙе яратырға, һаҡларға тецешбеҙ.

Яңы һүҙҙәрҙе ятларға.

92 бит 3–сө күнегеү яҙма.

— Шулай итеп, бөгөн дәрестә нимә тураһында һөйләштек?

Ниндәй һорауға яуап бирергә өйрәндек?

Бөгөнгө дәрестән һуң кем әйтер:

— Һөйләмдәрҙе тултырып әйтегеҙ.

-Һеҙ үҙегеҙҙе ҡайҙа икәнегеҙҙе билдәләгеҙ һәм баһа ҡуйығыҙ.

Баһаларығыҙҙы көндәлектәрегеҙгә ҡуйығыҙ.

Уҡыусылар һүрәттәр буйынса йәнлектәрҙеңҡайҙа йәшәгәнлеге әйтә (урманда, Африкала, тайгала, зоопаркта).

Биремдәр буйынса эшләйҙәр.

Көндәлеккә өйгә эште яҙалар.

Уҡыусылар яуап бирәләр. Нимәгә өйрәнеүҙәре тураһында әйтәләр.

Уҡыусылар үҙҙәренең эштәрен баһалайҙар.

Р.: уҡыу мәсьәләһен аңлау, ҡабул итә, үҙҙәренең эшмәкәрлеген планлаштыра, ҡуйылҡан һорауға яуап бирә белеү формалаша.

Р.:үҙҙәренеү эштәренә баһа биреү, уҡытыусының баһаһына адекват ҡараш формалаша.

Ш.:үҙүҫеш, баһалау һәләте үҫешә.

НЕФТЕКАМА ҠАЛАҺЫ ҠАЛА ОКРУГЫНЫҢ

12-СЕ УРТА ДӨЙӨМ БЕЛЕМ БИРЕҮ МӘКТӘБЕ МУНИЦИПАЛЬ ДӨЙӨМ БЕЛЕМ БИРЕҮ АВТОНОМИЯЛЫ УЧРЕЖДЕНИЕҺЫ

ШКОЛА №12 ГОРОДСКОГО ОКРУГА

Мин ял и тәм. Ҡайҙа?

Үткәрелеү көнө: 15. 02

Уҡытыусы: Солтанова Әлфиә

Номер материала: ДБ-202696

Не нашли то что искали?

Вам будут интересны эти курсы:

Оставьте свой комментарий

Подарочные сертификаты

Ответственность за разрешение любых спорных моментов, касающихся самих материалов и их содержания, берут на себя пользователи, разместившие материал на сайте. Однако администрация сайта готова оказать всяческую поддержку в решении любых вопросов, связанных с работой и содержанием сайта. Если Вы заметили, что на данном сайте незаконно используются материалы, сообщите об этом администрации сайта через форму обратной связи.

Все материалы, размещенные на сайте, созданы авторами сайта либо размещены пользователями сайта и представлены на сайте исключительно для ознакомления. Авторские права на материалы принадлежат их законным авторам. Частичное или полное копирование материалов сайта без письменного разрешения администрации сайта запрещено! Мнение администрации может не совпадать с точкой зрения авторов.

Источник

Ял минутлары
презентация к уроку (2 класс) по теме

Скачать:

Предварительный просмотр:

Ял итсен минем күзләр.

Яздым җөмлә,иҗек,сүз, Тагын йомам һәм ачам,

Бик арыды минем күз. Бер йомам да бер ачам.

Йомам күзем: ял итсен, Күзләр хәрәкәте белән

Ачам күзем: күп күрсен. Бик зур әйләнә сызам.

Аннан төбим күзләрем

Кисәк карыйм тышта үскән

Язганда туры утырам.

Язганда туры утырам. ( Гәүдә торышын тикшерү)

Тигез тора иңсәләр. ( Иңсәләр иҗек санынча сикертелә)

Баш иелми, баш бармаклар ( Башны 2тап. иеп терсәкне өстәлгә куйган хәлдә ике кулның да баш бармакларын” бик яхшы” күрсәтеп, 2тап. алга һәм артка хәрәкәтләнү)

Күз читенә тисәләр ( терсәк өстәлдә, баш бармак-р күз читенә тидерелә)

Ручканы мин дөрес тотам, Яза башлыйм хәрефләрне

Дәфтәрне авыш итеп, Чиста һәм матур итеп.

Чәбәк – чәбәк итәбез.

Чәбәк – чәбәк итәбез.

Кая сезнең учларыгыз?

Менә безнең учларыбыз ( алга сузылу)

Ә учка качты бармаклар (йомарлау)

Тик тормаслар алар,шуклар.

Бармаклар эш эшләделәр:

Рәсем ясап карадылар,

Азрак кына арыдылар (ял иттерү)

Алда – болын Болында без чабабыз,

Артта – елга, Суында без йөзәбез,

Уңда – урман Урманда чәчәк җыябыз

Сулда – кырлар. Кырда күбәләк куабыз.

Тигез басып, тәртип саклап

Җиләкләр өзеп алабыз ( иелеп җиләк өзү)

Кәрзинннәргә салабыз. (тураеп кәрзингә салу )

Эреләрен, тәмлеләрен (күрсәтү)

Түмгәкләр,агач төпләре (күрсәтү)

Аша сикереп чыгабыз. ( сикерү)

Бик зур үстек үзебез.

Үзебездән дә олырак

Әти белән әнигә без

Печәннәр дә чабыштык

Ялга туктаган арада

Җир җиләге җыештык.

Киптердек тә печәннәрне,

Куйдык бик зур кибәннәр.

Кырдан кайткач,җиң сызганып,

Эшләгәнгә зур үстек без,

Шуңа күрә без таза.

Таза балалар һәрвакыт

Әйбәт укый, шәп яза!

Карусельләр әйләнә!( әйләнәләр)

Бик кызу йөгерәбез. ( урында йөгерү)

Менә уенда бетте! ( утыру)

Бураннарны туздыра. ( кар очу хәрәкәтләре )

Кулларга төшеп эри,

Үзе бик тиз туңдыра. ( туңу хәрәкәтләре)

Йомшак карны алабыз ( иеләләр)

Аннан туплар ясыйбыз (кар йомарламы ясау хәр-те )

Кар атышып уйныйбыз, ( кар аткан кебек кылану)

Бик күңелле яшибез.( кул чабу)

Күрсәт әле, үскәнем.

Менә шулай,менә шулай көзен кошлар очалар. (очу хәр-е)

Менә шулай,менә шулай шулай җиләк җыялар.(җиләк җыю

Менә шулай,менә шулай көзен урак уралар.

Менә шулай,менә шулай шулай ипи басалар.

Менә шулай,менә шулай шулай күңел ачалар (бию)

Бу бармак йокым килә ди (имән бармак бөгелә )

Монысы менеп ятам ди ( урта бармак бөгелә)

Бусы килде дә ятты (атсыз)

Нәниен дә йоклатты ( чәнти)

Таң кояшы торып чыгар (тавыш күтәрелә)

Асыл кошлар сайрар,

Ура,ура, ура, ура ( кычкырып)

Вакыт мәктәпкә барырга (учларын ачып, кулларын югары күтәрәләр)

Бу бармак – нәни бәби,

Уртага мичкә ягарга,

Ә сиңа – казан асарга.

Дусларның күңелен ачарга.

Баш бармак бау ишә, Без яздык,без яздык

Имән бармак имән кисә, Безнең бармаклар талды

Урта бармак ут кабыза, Без бераз ял итәбез

Атсыз бармак ат җигә. Тагын язып китәбез.

Чәнти бармак чәй эчә

Кайчы белән кисәләр,кисәләр ( кисү хәрәкәте )

Аннан баулар ишәләр( бау ишү хәрәкәте)

Мачталарга бәйлиләр, бәйлиләр ( уң якка иелеп бәйләү хәрәкәте )

Корабльләр киләләр, киләләр, тү-тү-тү( куллар белән бинокольдән карау, рупор сыман итеп авызга куеп, гудок тавышы чыгару)

Ишкәк игә ишкәкче, (ишү хәрәкәте)

Иделләргә җитмәкче (ике кулны алга сузу)

Агымсуга каршы барып, (аякларны аерып басып, як-якка чайкалу хәрәкәте)

Дулкыннарны җиңмәкче. ( аякларны тездән бөгеп, дулкын ясау)

Кояш елмая күктә ( кулларны югары күтәрү)

Су өсте җем-җем итә ( куллар алда,кул чуклары 4 тапкыр әле аска,әле өскә әйләнә)

Ишкәк ишү, суда йөзү (ишү, йөзү хәрәкәтләре )

Беләкне көчле итә. ( кулларны як-якка сузып,иҗек санынча терсәк бөгү һәм кире сузу)

Бер,ике, өч, Бер,ике, өч,

Кил син,кил син көч,

Бер,ике, өч, Бер,ике, өч,

Күктә кояш елмая. (куллар өскә)

Каңгылдашып торналар ( очу хәрәкәте )

Тезелеп үтте бая ( кулларны өскә күтәрү)

Инешләрдә коена ( чуму, йөзү хәрәкәтләре)

Канатланып үрдәк, каз.

Җирне яшәртеп безгә

Гөлләр алып килә яз ( кул чабу)

Киң итеп җәеп колач ( кулларын як-якка җәяләр)

Килде яз, килде яз ( кул чабу)

Елмаеп тора кояш ( куллар өскә )

Көн аяз,көн аяз( кул чабу)

Кыш буе яткан карлар

Эределәр, эрделәр ( кул хәрәкәтләре)

Кара каргалар килде (очу хәрәкәте)

Түбәдән тамчы тама. (бармак очлары белән өстәлгә кагылу )

Көндез көн җылы була

Суыта кичкә таба ( чүгәлиләр)

Тамчылар бии тып та тып ( бармакларны парта өстендә биетәләр)

Тамчылар сикерәләр ( сикерү)

Аларны булмый туктатып,

Алар яз китерәләр. ( кул чабу)

Куян, куян, йомшак куян,

Тор йокыңнан уян-уян! ( сузылалар, киереләләр)

Яз аяк – кулларыңны –

Иел алга,куллар – аска,

Күнегү тап муен,башка. 1,2,3, 1,2,3.( атлау)

Утырыштык алып зур көч.

Уң кулымда биш бармак,

Сул кулымда биш бармак.

Санап кара, әйт уйлап! Менә минем уң кулым,

Ике кулның бармагы Менә минем сул кулым.

Ничә була? Ун була. Менә минем уң аягым,

Аякларда ун бармак – Менә идән,менә түшәм

Читайте также:  Что значит язык кошек

Сан егермегә тула Менә шулай зур үсәм.

Иренмим беркайчан да,

Иртән торып басам да,

Физзарядка ясый башлыйм,

Сулыйм да ирен итеп

Күкрәк киертеп атлап китәм

Кулны канаттай җилпеп.

Я, әйтегез, сөйләгез,

Ничек килә икән көз? ( басалар)

Кошлар очты көньякка,

Канат кагып, еракка. ( очу хәрәкәте)

Бик тирән итеп базны. ( казу хәрәкәте)

Балыклар да тындылар,

Су төбенә чумдылар. ( чүгәләү)

Агачлар – ялангачлар, ( торып басу)

Агач башы өскә менә.

Агач башы җиргә иелә.

Яңгыр ява, яңгыр ява,

Тамчылары тып та тып

Җил болытларны куа,

Болытлар – мамык оя.

Салават күперенә без

Башны күтәреп карыйк, ( башны күтәрү)

Ә аннан соң уңга – сулга,

Аска,өскә күз салыйк. ( башны бору)

Аяк очларына басып

Тартылыйк без биеккә ( тартылу)

Тормыйк әле бер урында

Бергәләшеп биик тә. ( бию хәрәкәтләре)

Күлдә балык,бакалар ( куллар белән күл ясау,йөзү,сикерү )

Баталар да калкалар. ( чүгәләү һәм басу )

Әнә бара бер бака ( төртеп күрсәтү )

Баткакка бата-бата. ( аякларны сөйрәп алу)

Нәрсә эшли сазлыкта?

Бакалар кереп качканмы

Куп-куе камышлыкка? (челән кебек йөрү, бака кебек сикерү)

Умартадан бал көри.

Тузыша бал кортлары – ( очу хәрәкәте)

Ай – яй очлы уклары! ( сикерәләр, ук чүплиләр)

Гөрләп чаба паровоз:

Юл тап-тап! Юл тап-тап!

Бик күп җирләрне үттек,

Чың – чың-чың! Чың – чың-чың!

Нәни чебиләр барысы да

Сары майка кигәннәр.

Бер урынга килгәннәр.

Көч куәт өсти,онытма,

Тиз генә бастык торып.

Тиз генә,җитез генә,

Тигезлән,бас төз генә.( басалар)

Шәпләп атла,керер көч( бер урында атлау)

Сулыш ал,күкрәк тутырып,

Кул чабабыз, керер көч.( кул чабу)

Сикер, сикер,туптай сикер,

1,2,3 – көч, кер,көч,кер. ( сикерү)

Бер урында атла тыныч,

Көч өстәлде- көтә эш.

Булатның туган көненә

Без пешердек ак калач.

Менә шулай ул биек,

Менә шулай тәбәнәк,

Менә шуның киңлеге,

Менә шуның тарлыгы.

Теләгәнеңне сайлап кач!

Укытучы әйтсә, бас (басалар)

Ул рөхсәт иткәч утыр.

Сөйлисең килсә әгәр

Кулыңны гына күтәр.

Гөлчәчәкләр күренде ( басалар)

Һәм кояшка үрелде ( кул югары)

Кояш астында рәхәт ( сузылалар)

Җил исте ( чайкалалар)

Уңга бөгелделәр ( бөгелү)

Җиргә иелделәр (чүгәләү)

Бар син, җил, моннан кит. ( башларын күтәрәләр)

Чәчәкләргә тими үт ( этәләр)

Алар зур булып үссен ( сузылылыр )

Безгә шатлык китерсен.

У:Әйдәгез әле, балалар, кулларны ял иттереп алыйк.

Кулларны өскә күтәрдек,

Әкрен генә чайкалдык.

Б:Бу чыкларны җил коя.

У: Әкрен генә кул изибез.

Б: Бу безгә кошлар кайта.

У: Менә килеп кундылар,

Кечкенә идек ( чүгәлиләр)

Үсә-үсә зур булдык ( торалар)

Менә нинди зур булдык

( кулларын як-якка җәяләр)

Нинди матур көн туды

Йомшак су,йөгерек су,

Мәктәптә белем алам.

Туган телемне зурлыйм.

Туган җиремне зурлыйм,

Туган илемне зурлыйм.

Рус мәктәбендә белем алучы рус һәм татар балаларына татар теле укыту шактый катлаулы эш. Бигрәк тә башлангыч этапта балаларда татар сөйләменә, гомумән, татар теленә кызыксыну уяту бик мөһим. Хәзерге рус теллелек заманында кайбер татар балалары рус балаларыннан әллә ни аерылмый. Күбесенчә гаиләдә рус телендә сөйләшеп үскән бала татарча җөмләләрне кабул итә, аңлый алмый азаплана. Шул сәбәпле, минемчә, һәр ике төремдә дә телне бала күңеленә иң якын булган уен аша җиткерү отышлырак.

Телне өйрәтүдә иң мөһиме – авазларны дөрес әйтергә өйрәтү. Башлангыч сыйныфта бу максатка фонетик уеннар аша ирешү уңайлырак, чөнки кече яшьтәге мәктәп баласының игътибары кыска вакытлы һәм төрле эш алымнарын алыштырып тору гына укучының кызыксынуын арттыра ала. Авазларны дөрес әйтергә өйрәтүне мин һәр үзенчәлекле авазга [ә,ө,ү,җ,ң,һ,гъ,къ,w] ясалган лексик-фонетик битләрдән һәм шунда ясалган кызыклы ситуациядән башлыйм. Мисал өчен [ә] авазы битендә әлеге аваз кергән кәҗә, бәрән,әтәч,тәкә,тәлинкә, әфлисун, чәчәк кебек сүзләргә рәсем ясалган.

Укучылар белән бергә рәсемнәр буенча хикәя төзү дәвам ителә.

Фонетик күнегүләрне мин һәрдаим үзгәртеп, темага якынайтып бирергә тырышам. Лексик-фонетик битләр белән тиз генә эшләп алганнан соң, дәрес темасына якын булган санамыш, тизәйткеч, тел көрмәкләндергеч, кыска шигырь алам. Ә татар балаларына «Дәвам ит!» шигъри уены бигрәк тә ошый. Башта мин аларны үзем бирәм. Мәсәлән:

өз- өз-өз агачтан алма.

Аннары сәләтле балаларга уйлап табарга тәкъдим итәм.

Фонетика һәм орфографияне өйрәткәндә уеннар.

Максаты: Үз исемеңдәге беренче авазны билгели алу.

Укытучы укучыларның һәрберсенә әкрен генә үз исемнәрен әйтеп карарга куша. Кемнең исеме нинди аваздан башлана? Шуннан соң укытучы бер аваз әйтә, исемнәре шул аваздан башланган укучылар баса.

— Мин исемнең беренче иҗеген әйтәм, сез дәвам итегез. (Ил – гиз)

– Малай исемен кыз исеменә әйләндереп буламы?

Укытучы ике иҗекле исемнәр әйтә, укучылар аны өч иҗеклегә әйләндерә. ( Наил- Наилә)

-Ил иҗегенә төрле иҗекләр өстәп, малай һәм кыз исемнәрен ясагыз. Дәвам итеп ил иҗегенә беткән исемнәр таптырырга була.

4. “Бишәр хәрефле исемнәр эчендә алфавит”.

— Уртадагы хәрефләрен генә укыганда татар алфавиты килеп чыгарлык итеп, бишәр хәрефле сүзләр языгыз.

Елый – елый бу кыз арган,

Шуңа битләре кызарган.

Эшләгәндә дөрес ал тын

Тазалыгың булыр алтын.

Грамматик материалны биргәндә дә еш кына уен белән бергә үреп барырга туры килә. Мисал өчен, сузык авазларны өйрәнгәндә “ Калын-нечкә” уены (Калын сүз ишетсәләр,басып, кулларын күтәрәләр, нечкә сүз булса, чүгәлиләр. Алга таба уен катлауландырыла: дәрестә өйрәнелгән аваз ишетелмәсә, баскан килеш бармак яныйлар). Кайда? соравына җавап биргән сүзләрне өйрәнгәндә “ Кайда яшердем?”, “ Эзләп тап!” уеннары еш кулланыла.

Лексика бүлеген өйрәнгәндә уеннар.

“ Бер сүз белән ” Укытучы бер мәгънәле сүзләрнең мәгънәләрен яза. Катнашучылар дәфтәр битләрен икегә бүлеп бер як биткә тактадан күчерә, ә икенчесенә аңа җавап бирүче сүзләрне язалар. ( хуплау яки котлау билгесе итеп кул чабу – алкыш, вакыт-вакыт фонтан формасында су атып чыгара торган кайнар чишмә- гейзер)

“ Кем тизрәк таба” Катнашучылар ике командага бүленә.Алып баручы фразиалогик сүзтезмәнең мәгънәләрен укый, командалар чиратлашып шул мәгънәгә туры килгән фразиалогик сүзтезмәләр әйтә. ( сизгер,сак булмау – ачык авыз)

“ Очучы синонимнар ” 10-15 укучы уйный. Җитәкче синоним сүзнең берсен әйтеп бер уенчының исемен атый һәм аңа туп ата. Әйтә алмаганнар уеннан чыга бара.

1бит кагәзь өчкә бүленә. Уртага- укытучы биргән сүз, сул якта синонимнар,уң якта антонимнар языла. Кем күбрәк язар? Дөреслеген тикшергәндә барысында да булган сүз сызыла. Сызылмаган сүз – очко.

“Омонимнар” Бер укучы чыга.Калганнар омоним сүз уйлый. Чыгарылган укучы кергәч, сораулар бирә башлый.

-Кайсы сорауга җавап бирә?( нишләү? Нәрсә?)

-Кайда,нәрсәләрдә була? ( печән өстендә чалгы белән, сабан туенда ат белән, мунчада себерке белән эш иткәндә, физ-ра дәресендә, балта белән дә)

“ Тылсымлы квадрат” Өстән аска укыганда да, сулдан уңга укыганда да бер үк сүзләр килеп чыгарлык итеп, сүзнең урынын билгеләргә кирәк.

Дәресләрдә физик ял минутлары ял да, уен да, шул ук вакытта тел үстерү күнегүе дә булырга тиеш, минемчә. Шуңа күрә еш кына “Сүз өстә”, “ Иҗади физкультминут» формасында үткәрергә тырышам. Мисал өчен:

. шул рәвешчә дәвам ителә

Гадәти шигъри ял минутларын еш кына мультфильмнардан тәрҗемә ителгән җырлар, татар халык җырлы уеннары белән дә чиратлаштырам.

Гомумән, фантазия булганда, һәр эшне укучыга якын, җайлы итеп бирергә, димәк, татар теле белән кызыксынуын арттырырга мөмкин.

Источник

Ответы на самые частые вопросы пользователей рунета
Добавить комментарий

Adblock
detector